Kilka tygodni temu Poczta Polska wyposa\u017cy\u0142a dor\u0119czycieli w sprz\u0119t pozwalaj\u0105cy prezentowa\u0107 informacje o kredytach udzielanych przez Bank Pocztowy. \u201eDzi\u0119ki specjalnie przygotowanej aplikacji na tablety, listonosze z ca\u0142ego kraju wst\u0119pnie przedstawiaj\u0105 ofert\u0119 Banku i zbieraj\u0105 dane kontaktowe zainteresowanych skorzystaniem z kredytu. Imiona, nazwiska czy numery telefon\u00f3w za zgod\u0105 klient\u00f3w wpisywane s\u0105 do elektronicznego formularza kontaktowego, kt\u00f3ry przesy\u0142any jest bezpo\u015brednio do doradc\u00f3w kredytowych. Ci kontaktuj\u0105 si\u0119 nast\u0119pnie z klientami w celu um\u00f3wienia spotkania w dogodnym dla niego czasie w wybranej plac\u00f3wce Poczty Polskiej\u201d \u2013 czytamy w komunikacie pa\u0144stwowego operatora.
\nPozaustawowy prepo\u015brednik
\nK\u0142opot w tym, \u017ce zasady i tryb zawierania tego typu um\u00f3w reguluje ustawa o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1083). Zgodnie z art. 1 ust. 2 okre\u015bla ona m.in. obowi\u0105zki kredytodawcy i po\u015brednika kredytowego w zakresie informacji udzielanych przed zawarciem stosownej umowy. Zwiera te\u017c definicj\u0119 po\u015brednika (patrz: grafika) oraz uzale\u017cnia mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania dzia\u0142alno\u015bci po\u015bredniczej od uzyskania wpisu w rejestrze po\u015brednik\u00f3w prowadzonym przez Komisj\u0119 Nadzoru Finansowego. Pytanie, jak w \u015bwietle tych przepis\u00f3w traktowa\u0107 listonoszy. Pomimo i\u017c otrzymuj\u0105 oni prowizj\u0119, to co do zasady s\u0105 zatrudnieni na umow\u0119 o prac\u0119, a nie prowadz\u0105 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Nie s\u0105 wpisani do prowadzonego przez KNF rejestru ani nie udzielaj\u0105 wszystkich informacji na temat prezentowanej us\u0142ugi.
\nUstawa wymaga od po\u015brednik\u00f3w m.in. informowania o rodzaju stopy oprocentowania (sta\u0142a, zmienna czy obydwie), rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, op\u0142atach uwzgl\u0119dnionych w ca\u0142kowitym koszcie kredytu etc.
\nW zasadzie dzia\u0142alno\u015b\u0107 listonoszy stanowi dodatkowy element w \u0142a\u0144cuchu, kt\u00f3rego ustawa nie przewiduje. Zapytali\u015bmy Poczt\u0119 Polsk\u0105, czy nie jest to omini\u0119cie ustawy o kredycie hipotecznym.
\n\u2012 Rola listonosza ko\u0144czy si\u0119 na zarejestrowaniu podstawowych danych klienta w aplikacji. Osob\u0105 obs\u0142uguj\u0105c\u0105 klienta jest doradca bankowy, otrzymuj\u0105cy informacje o z\u0142o\u017conym wniosku kontaktowym. To on prowadzi rozmow\u0119 sprzeda\u017cow\u0105 z klientem, prezentuje szczeg\u00f3\u0142owe warunki otrzymania kredytu, a nast\u0119pnie finalizuje z klientem umow\u0119 kredytow\u0105 \u2013 t\u0142umaczy Justyna Siwek, rzeczniczka prasowa Poczty Polskiej. Dodaj\u0105c, \u017ce zakres obowi\u0105zk\u00f3w listonoszy od dawna wykracza poza dor\u0119czanie korespondencji.<\/p>\n
Ale to nie wszystko. W kwietniu 2016 r. wesz\u0142a w \u017cycie nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsument\u00f3w (Dz.U. z 2015 r. poz. 1634). Rozszerzy\u0142a ona katalog praktyk naruszaj\u0105cych zbiorowe interesy konsument\u00f3w, zakazuj\u0105c tzw. misselingu. Polega on na proponowaniu konsumentom nabycia us\u0142ug finansowych, kt\u00f3re \u201enie odpowiadaj\u0105 potrzebom tych konsument\u00f3w ustalonym z uwzgl\u0119dnieniem dost\u0119pnych przedsi\u0119biorcy informacji w zakresie cech tych konsument\u00f3w lub proponowanie nabycia tych us\u0142ug w spos\u00f3b nieadekwatny do ich charakteru\u201d. Na pytania o to, w jaki spos\u00f3b listonosz b\u0119dzie odgadywa\u0142, czy mo\u017ce zaproponowa\u0107 danej osobie produkt finansowy i sk\u0105d wie, czy ona go potrzebuje, a tak\u017ce czy dor\u0119czycieli zostali przeszkoleni pod k\u0105tem zakazu stosowania misselingu, nie uzyskali\u015bmy odpowiedzi.
\nInformowa\u0107 i tak trzeba
\nJak przyznaje mec. Agata Bicka-Cenzartowicz z Kancelarii BCC Adwokaci Polska, w ustawie o kredycie konsumenckim formalnie nie ma ustanowionych wymog\u00f3w dla tzw. personelu kredytodawcy, tak jak jest to uregulowane w ustawie o kredycie hipotecznym oraz nadzorze nad po\u015brednikami kredytu hipotecznego i agentami.
\n\u2012 Nie oznacza to jednak, \u017ce na osobach wst\u0119pnie przedstawiaj\u0105cych ofert\u0119 kredytu konsumenckiego, a nieb\u0119d\u0105cych po\u015brednikiem kredytowym czy kredytodawc\u0105, nie spoczywaj\u0105 obowi\u0105zki informacyjne. Wynika to bowiem z motywu 24 dyrektywy 2008\/48. Zgodnie z nim przed zawarciem umowy o kredyt konsumentowi nale\u017cy udzieli\u0107 kompleksowej informacji niezale\u017cnie od tego, czy w sprzeda\u017cy kredytu bierze udzia\u0142 po\u015brednik kredytowy. Oznacza to niew\u0105tpliwie, \u017ce listonosze nieb\u0119d\u0105cy po\u015brednikami kredytowymi, a kt\u00f3rzy prezentuj\u0105 ofert\u0119 kredytu konsumenckiego, s\u0105 zobowi\u0105zani do dope\u0142nienia wszelkich obowi\u0105zk\u00f3w informacyjnych wzgl\u0119dem konsumenta \u2013 zwraca uwag\u0119 adwokat. \u2012 Gdyby tego nie zrobili, to odpowiedzialno\u015b\u0107 za takie zaniechanie ponosi bezpo\u015brednio kredytodawca. Nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zapomina\u0107, \u017ce ewentualne niedope\u0142nienie obowi\u0105zk\u00f3w informacyjnych przez listonoszy nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c ocenia\u0107 w kontek\u015bcie missellingu, kt\u00f3ry stanowi praktyk\u0119 naruszaj\u0105c\u0105 zbiorowe interesy konsument\u00f3w \u2013 dodaje mec. Bicka-Cenzartowicz.
\nNasze pytania o nowe zadania dor\u0119czycieli Urz\u0105d Komisji Nadzoru Finansowego zakwalifikowa\u0142 jako informacj\u0119 o potencjalnych nieprawid\u0142owo\u015bciach w funkcjonowaniu jednego z podmiot\u00f3w nadzorowanych (czyli banku).
\n\u2012 Organ nadzoru dokona analizy i weryfikacji tej sprawy w zakresie ustawowych kompetencji w celu oceny poprawno\u015bci dzia\u0142ania podmiotu nadzorowanego. Nale\u017cy przy tym podkre\u015bli\u0107, \u017ce UKNF nie nadzoruje Poczty Polskiej SA oraz jej pracownik\u00f3w \u2013 m\u00f3wi Jacek Barszczewski, rzecznik UKNF.\u00a0<\/p>\n