UOKiK rozpocz\u0105\u0142 post\u0119powanie wobec SKM SAR w lutym 2018 roku. Sprawdza\u0142, czy na rynku reklamowym mog\u0142o doj\u015b\u0107 do naruszenia ustawy antymonopolowej. Ma\u0142gorzata Cieloch, rzecznika prasowa UOKiK przekaza\u0142a w\u00f3wczas portalowi Wirtualnemedia.pl, \u017ce s\u0105 to dzia\u0142ania zwi\u0105zane z prowadzonym post\u0119powaniem wyja\u015bniaj\u0105cym, kt\u00f3re ma wst\u0119pnie wyja\u015bni\u0107 czy w zwi\u0105zku z koordynacj\u0105 zachowa\u0144 podmiot\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych na rynku agencji brandingowych i marketingowych, mog\u0142o doj\u015b\u0107 do naruszenia ustawy antymonopolowej. |<\/p>\n
Post\u0119powanie dotyczy\u0142o zasad organizowania bezp\u0142atnych przetarg\u00f3w i uczestnictwa w tych przetargach oraz dzia\u0142ania i wykorzystywania platformy przetargowej, a tak\u017ce funkcjonowania Klubu Brand Design.<\/p>\n
UOKiK niedawno zako\u0144czy\u0142 post\u0119powanie.\u00a0 W poniedzia\u0142ek SAR poinformowa\u0142o, \u017ce post\u0119powanie prowadzone przez Urz\u0105d zako\u0144czy\u0142o si\u0119 brakiem stwierdzenia przez Urz\u0105d praktyki ograniczaj\u0105cej konkurencj\u0119. W wyniku post\u0119powania UOKiK wyda\u0142 decyzj\u0119 zobowi\u0105zuj\u0105c\u0105. W toku post\u0119powania SAR mia\u0142 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z Urz\u0119dem i zgodzi\u0142 si\u0119 wykona\u0107 uzgodnione zobowi\u0105zania. W praktyce oznacza to, \u017ce SAR zrealizuje zobowi\u0105zania zast\u0105pienia dotychczasowych dokument\u00f3w Bia\u0142\u0105 Ksi\u0119g\u0105 poprzez uchwa\u0142\u0119 Walnego Zgromadzenia Cz\u0142onk\u00f3w SAR. Poinformuje r\u00f3wnie\u017c o tym swoich cz\u0142onk\u00f3w i b\u0119dzie promowa\u0142 Bia\u0142\u0105 Ksi\u0119g\u0119 jako rekomendacj\u0119 standard\u00f3w do stosowania w przetargach przez zamawiaj\u0105cych i dostawc\u00f3w. Bia\u0142a Ksi\u0119ga, kt\u00f3ra jest wynikiem prac reprezentant\u00f3w reklamodawc\u00f3w i agencji, zawiera usystematyzowane standardy przetargowe i wsp\u00f3\u0142pracy, ukszta\u0142towane w toku Dialogu Bran\u017cowego.<\/p>\n
– To, co zawsze by\u0142o i jest dla nas istotne, to wypracowanie i promocja standard\u00f3w, kt\u00f3re reprezentuj\u0105 interesy obu stron, promuj\u0105 uczciwe konkurowanie, podnosz\u0105 efektywno\u015b\u0107 komunikacji, optymalizuj\u0105 koszty, wspieraj\u0105 transparentno\u015b\u0107 i partnerstwo, kreatywno\u015b\u0107 i innowacje – i ostatecznie s\u0142u\u017c\u0105 rozwojowi bran\u017cy. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 problem nieterminowych p\u0142atno\u015bci i kredytowania du\u017cych firm przez ma\u0142e i \u015brednie przedsi\u0119biorstwa (M\u015aP) – dostawc\u00f3w, z kt\u00f3rym zmagamy si\u0119 od 15 lat. Wielokrotnie na pro\u015bb\u0119 naszych cz\u0142onk\u00f3w zwracali\u015bmy si\u0119 do reklamodawc\u00f3w wykazuj\u0105c, \u017ce kredytowanie du\u017cych przez ma\u0142ych i przenoszenie kosztu pieni\u0105dza w czasie na dostawc\u00f3w jest nie tylko niepartnersk\u0105 praktyk\u0105, ale dodatkowo ogranicza rozw\u00f3j sektora i d\u0142ugofalowo obci\u0105\u017ca wymian\u0119 gospodarcz\u0105 nieuzasadnionym ryzykiem – skomentowa\u0142 Pawe\u0142 Tyszkiewicz, dyrektor zarz\u0105dzaj\u0105cy SAR. – Od 1 stycznia 2020 r. funkcjonujemy w \u015bwiecie ustawy o zatorach p\u0142atniczych, kt\u00f3ra doskonale adresuje to jedno z wielu wyzwa\u0144 wsp\u00f3\u0142czesnego biznesu i bol\u0105czek wielu bran\u017c, w kt\u00f3rych uczestnikami s\u0105 \u015bredni przedsi\u0119biorcy (M\u015aP) i ich silniejsi popytowo i kapita\u0142owo klienci. Ale takich zagadnie\u0144 jest wiele wi\u0119cej, na razie pozostaj\u0105 w sferze standard\u00f3w, ale by\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b znajd\u0105 legislacyjn\u0105 reprezentacj\u0119 i odzwierciedlenie w prawie – doda\u0142.<\/p>\n
SAR ma wycofa\u0107 si\u0119 z zakwestionowanych praktyk<\/p>\n
Nieco inaczej efekty post\u0119powania opisa\u0142 UOKiK w komunikacie wydanym we wtorek. Przypomnia\u0142, \u017ce zakwestionowane dzia\u0142ania SAR-u polega\u0142y na obligowaniu agencji brandingowych do rezygnacji z udzia\u0142u w konkursach, w kt\u00f3rych za proces kreatywny, taki jak np. prezentacja projektu plakatu czy opakowania, nie nale\u017ca\u0142o si\u0119 wynagrodzenie czyli tzw. rejection fee.<\/p>\n
– Praktyki SAR odbiera\u0142y samodzielno\u015b\u0107 podejmowania decyzji cz\u0142onkom Stowarzyszenia i ogranicza\u0142y ich swobod\u0119. Nie kwestionujemy prawa agencji brandingowych do \u017c\u0105dania op\u0142aty za udzia\u0142 w przetargu w zale\u017cno\u015bci od np. nak\u0142adu pracy niezb\u0119dnego do przygotowania oferty, jednak ka\u017cda firma powinna o tym indywidualnie decydowa\u0107, a nie by\u0107 obligowana przez zwi\u0105zek bran\u017cowy. Tego typu koordynacja jest niedopuszczalna – oceni\u0142 Tomasz Chr\u00f3stny, prezes UOKiK-u.<\/p>\n
Opr\u00f3cz tego, Stowarzyszenie zainicjowa\u0142o wymian\u0119 informacji odno\u015bnie do przetarg\u00f3w za pomoc\u0105 specjalnie stworzonej platformy internetowej. Agencje marketingowe zamieszcza\u0142y tam informacje, w jakim konkursie zamierzaj\u0105 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142, a w przypadku zg\u0142oszenia si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c jednej agencji do tego samego konkursu, SAR \u0142\u0105czy\u0142o je do wsp\u00f3lnego \u201epokoju przetargowego\u201d. Firmy mog\u0142y na bie\u017c\u0105co sprawdza\u0107 kto z konkurent\u00f3w sk\u0142ada oferty. Ponadto dzi\u0119ki platformie przetargowej monitorowano liczb\u0119 podmiot\u00f3w rywalizuj\u0105cych o kontrakt (\u017ceby nie wi\u0119cej ni\u017c 5 agencji startowa\u0142o w konkursie) oraz obserwowano czy cz\u0142onkowie stowarzyszenia nie bior\u0105 udzia\u0142u w przetargach bez rejection fee. Praktyki tego rodzaju stanowi\u0142y form\u0119 porozumienia, kt\u00f3re ze swej istoty mo\u017ce by\u0107 szkodliwe dla konkurencji.<\/p>\n
– Organizacja przetargu gwarantuje dzia\u0142anie mechanizmu konkurencji w ubieganiu si\u0119 o zlecenie. Ka\u017cdy jego uczestnik powinien samodzielnie tworzy\u0107 swoj\u0105 ofert\u0119 i strategi\u0119 dzia\u0142ania. Wymiana informacji pomi\u0119dzy konkurentami narusza konkurencj\u0119. Dzia\u0142ania te wypaczaj\u0105 sens przetargu, kt\u00f3rego celem jest uczciwa rywalizacja podmiot\u00f3w rynkowych o us\u0142ug\u0119 oraz dokonanie przez zamawiaj\u0105cego wyboru oferty najkorzystniejszej w oparciu o ustalone wcze\u015bniej kryteria – doda\u0142 Tomasz Chr\u00f3stny.<\/p>\n
UOKiK podkre\u015bli\u0142, \u017ce w zwi\u0105zku z jego post\u0119powaniem antymonopolowym SAR wycofa\u0142o si\u0119 z kwestionowanych praktyk i zobowi\u0105za\u0142o si\u0119 do usuni\u0119cia ich skutk\u00f3w. Prezes Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w na\u0142o\u017cy\u0142 na Stowarzyszenie obowi\u0105zek wykonania kilku zobowi\u0105za\u0144 w okre\u015blonych terminach i z\u0142o\u017cenia sprawozdania o stopniu ich realizacji.
\nW oficjalnych dokumentach Stowarzyszenia ma zosta\u0107 podkre\u015blone, ze zasady i spos\u00f3b uczestnictwa w przetargach s\u0105 indywidualn\u0105 decyzj\u0105 ka\u017cdego uczestnika. Dotychczasowe dokumenty zawieraj\u0105ce zakwestionowane rozwi\u0105zania maj\u0105 zosta\u0107 wycofane lub uchylone. Ponadto SAR zobowi\u0105zuje si\u0119 nie udost\u0119pnia\u0107 swoim cz\u0142onkom lub innym podmiotom narz\u0119dzi zwi\u0119kszaj\u0105cych transparentno\u015b\u0107 informacji dotycz\u0105cych post\u0119powa\u0144 przetargowych lub konkursowych, ponad t\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 ze \u017ar\u00f3de\u0142 publicznie dost\u0119pnych. Realizacja zobowi\u0105zania oznacza, \u017ce od tej pory podmioty przynale\u017c\u0105ce do SAR samodzielnie i autonomicznie maj\u0105 prawo decydowa\u0107 o przyst\u0105pieniu do konkurs\u00f3w. \u017baden cz\u0142onek SAR nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na jakikolwiek dokument organizacji wskazuj\u0105cy na obowi\u0105zkowe stosowanie rejection fee. Zgodnie z ustaw\u0105 o ochronie konkurencji i konsument\u00f3w zakazane s\u0105 porozumienia, kt\u00f3rych celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny spos\u00f3b konkurencji. Za tego typu porozumienia uwa\u017ca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c uchwa\u0142y lub inne dzia\u0142ania zwi\u0105zku przedsi\u0119biorc\u00f3w, ich organ\u00f3w statutowych czy samorz\u0105d\u00f3w zawodowych. Praktyka SAR mog\u0142a mie\u0107 wp\u0142yw na handel mi\u0119dzy krajami UE, dlatego Prezes UOKiK prowadzi\u0142 post\u0119powanie w zwi\u0105zku z naruszeniem przepis\u00f3w polskich oraz unijnych.<\/p>\n
SAR: nie zgadzamy si\u0119 z uzasadnieniem UOKiK<\/p>\n
Zapytali\u015bmy Paw\u0142a Tyszkiewicza, dlaczego ws decyzji UOKiK poda\u0142 mediom w poniedzia\u0142ek nieprawdziwe informacje.\u00a0 – Dla nas istotna s\u0105 skutek i decyzja UOKiK. I w tym wzgl\u0119dzie uwa\u017camy, \u017ce doszli\u015bmy z Urz\u0119dem do porozumienia i wydana decyzja wychodzi naprzeciw obu stronom: jak rozumiemy UOKiK doszed\u0142 do wniosku, \u017ce nasza deklaracja jest wystarczaj\u0105ca i nie wymaga orzekania o winie i nak\u0142adania kar. SAR natomiast potwierdzi\u0142 prawo dzia\u0142ania na rzecz standard\u00f3w przetargowych i swoich cz\u0142onk\u00f3w \u2013 t\u0142umaczy portalowi Wirtualnemedia.pl Pawe\u0142 Tyszkiewicz. – UOKiK do\u0142\u0105czy\u0142 do decyzji uzasadnienie oraz komentarz, z kt\u00f3rym my si\u0119 nie zgadzamy – dodaje.<\/p>\n
Informuje, \u017ce SAR przekaza\u0142 Urz\u0119dowi swoje stanowisko (tre\u015b\u0107 poni\u017cej).\u00a0 – Kluczow\u0105 kwesti\u0105 jest przy uzasadnieniu tej decyzji semantyka. UOKiK u\u017cywa poj\u0119cia uprawdopodobnienie. Uprawdopodobnienie w przeciwie\u0144stwie do dowodu, nie daje pewno\u015bci co do prawdziwo\u015bci uprawdopodobnionego faktu, a pozwala jedynie na uwiarygodnienie twierdze\u0144 faktycznych strony. I w tym wzgl\u0119dzie podtrzymujemy nasze stanowisko, poparte opini\u0105 prawn\u0105, i\u017c dzia\u0142ania SAR, dotycz\u0105ce kwestii organizacji przetarg\u00f3w, polegaj\u0105ce na zach\u0119caniu do stosowania dobrych praktyk, nie skutkowa\u0142y ani nie mog\u0142y skutkowa\u0107 ograniczeniem konkurencji \u2013 uzasadnia Pawe\u0142 Tyszkiewicz.<\/p>\n
List SAR do UOKiK z 18 sierpnia br.<\/p>\n
Szanowny Panie Prezesie,
\ndzia\u0142aj\u0105c w imieniu Stowarzyszenia Komunikacji Marketingowej SAR z siedzib\u0105 w Warszawie (dalej \u201eSAR\u201d), w nawi\u0105zaniu do pisma Prezesa Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w (dalej \u201ePrezes UOKiK\u201d), datowanego na 3 sierpnia 2020 roku (dor\u0119czonego pe\u0142nomocnikom 5 sierpnia 2020 roku), wyznaczaj\u0105cego termin 14 dni na przedstawienie ostatecznego stanowiska w sprawie, poni\u017cej podsumowujemy kr\u00f3tko dotychczasowe wywody.
\nJak wskazywano od pocz\u0105tku niniejszego post\u0119powania, w przekonaniu SAR nie zaistnia\u0142y podstawy dla uznania, \u017ce inicjatywy SAR mog\u0142y doprowadzi\u0107 do naruszenia prawa konkurencji. Podkre\u015blenia wymaga, \u017ce dzia\u0142ania te, dotycz\u0105ce zagadnienia organizacji przetarg\u00f3w, mia\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 edukacji i popularyzacji dobrych praktyk, wypracowanych wcze\u015bniej w obrocie, a nast\u0119pnie usystematyzowanych w formie \u201eBia\u0142ej Ksi\u0119gi Bran\u017cy Komunikacji Marketingowej\u201d. Kwestia ta, jak dowodzono, ma bardzo istotne znaczenie z perspektywy ekonomiki organizacji post\u0119powa\u0144 przetargowych.
\nPomimo, \u017ce szerokie stosowanie zawartych w \u201eBia\u0142ej Ksi\u0119dze\u201d rekomendacji bez w\u0105tpienia bardzo usprawni\u0142oby procesy przetargowe, a nadto doprowadzi\u0142oby do zminimalizowania zb\u0119dnych koszt\u00f3w, ponoszonych przez wszystkich uczestnik\u00f3w tych post\u0119powa\u0144, SAR nigdy nie d\u0105\u017cy\u0142 do uczynienia z nich wi\u0105\u017c\u0105cych dla jakiegokolwiek podmiotu wymog\u00f3w. Rekomendacje SAR co do stosowania w przetargach dobrych praktyk rynkowych stanowi\u0142y i nadal stanowi\u0105 jedynie wytyczne. Ich wdro\u017cenie zale\u017cy od indywidualnej decyzji ka\u017cdego uczestnika i jest zale\u017cne od wielu okoliczno\u015bci faktycznych, specyficznych dla poszczeg\u00f3lnych uczestnik\u00f3w konkretnego przetargu. Podkre\u015blenia wymaga, \u017ce promowane przez SAR dobre praktyki nie by\u0142y traktowane przez cz\u0142onk\u00f3w SAR jako bezwzgl\u0119dnie obowi\u0105zuj\u0105ce i agencje wielokrotnie, z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, nie stosowa\u0142y zalecanych standard\u00f3w. SAR nigdy nie dysponowa\u0142 i nadal nie dysponuje \u017cadnymi \u015brodkami, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby wymaga\u0107 stosowania dobrych praktyk (nigdy nie by\u0142o to zreszt\u0105 zamiarem SAR).
\nW przedmiocie w\u0105tpliwo\u015bci Prezesa UOKiK co do celu i skutku prowadzenia przez SAR platformy przetargowej, wbrew obawom Prezesa UOKiK, za\u0142o\u017ceniem dla prowadzenia przez SAR platformy przetargowej (obecnie ju\u017c nieaktywnej), nie by\u0142o umo\u017cliwienie zrzeszanym przez siebie agencjom uzgadniania odmowy uczestnictwa w przetargu. Platforma by\u0142a przewidziana jako instrument analityczny, umo\u017cliwiaj\u0105cy prowadzenie wewn\u0119trznych statystyk i wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w ze zagregowanych w ten spos\u00f3b danych. SAR m\u00f3g\u0142 na jej podstawie pozyskiwa\u0107 informacje o podstawowych parametrach stosowanych w og\u0142aszanych przetargach, analizowa\u0107 je i wyci\u0105ga\u0107 wnioski, w oparciu o kt\u00f3re definiowane by\u0142y potrzeby poszczeg\u00f3lnych stron i stan rozwoju bran\u017cy. Platforma przetargowa mia\u0142a umo\u017cliwia\u0107 SAR dokonywanie bie\u017c\u0105cej oceny, czy pewne, mo\u017cliwe do zweryfikowania t\u0105 drog\u0105, rekomendacje standard\u00f3w przetargowych s\u0105 wdra\u017cane przez zamawiaj\u0105cych. W sytuacjach oczywistych narusze\u0144, zar\u00f3wno wy\u0142apanych przez administratora platformy, jak i zg\u0142oszonych przez u\u017cytkownik\u00f3w, SAR mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwr\u00f3cenia si\u0119 do post\u0119puj\u0105cego nieetycznie zamawiaj\u0105cego z zaproszeniem do dialogu na temat standard\u00f3w bran\u017cowych i korzy\u015bci z ich stosowania.<\/p>\n
Jak wskazywano, platforma okaza\u0142a si\u0119 jednak narz\u0119dziem nieprzydatnym dla opisanego celu, a to przede wszystkim z uwagi na brak jej bie\u017c\u0105cego aktualizowania przez poszczeg\u00f3lne agencje. Ta okoliczno\u015b\u0107, r\u00f3wnocze\u015bnie z faktem, i\u017c SAR z sukcesem nawi\u0105za\u0142 dialog bran\u017cowy w przedmiocie organizacji przetarg\u00f3w z ca\u0142\u0105 szeroko poj\u0119to bran\u017c\u0105 marketingow\u0105 (w tym z przedstawicielami zamawiaj\u0105cych), sta\u0142a si\u0119 przyczyn\u0105 rezygnacji z dalszego utrzymywania platformy przetargowej.
\nZ tych powod\u00f3w dzia\u0142ania SAR, dotycz\u0105ce kwestii organizacji przetarg\u00f3w, polegaj\u0105ce na zach\u0119caniu do stosowania dobrych praktyk, w przekonaniu SAR nie skutkowa\u0142y ani nie mog\u0142y skutkowa\u0107 ograniczeniem konkurencji.<\/p>\n
Maj\u0105c jednak na uwadze, \u017ce SAR dok\u0142ada najwy\u017cszej staranno\u015bci, aby wszystkie podejmowane przeze\u0144 dzia\u0142ania by\u0142y zgodne z obowi\u0105zuj\u0105cym prawem, SAR got\u00f3w jest przyj\u0105\u0107 na siebie zobowi\u0105zania, kt\u00f3re uchyl\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci Prezesa UOKiK co do zgodno\u015bci z wymogami ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsument\u00f3w (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 369 z p\u00f3\u017an. zm., dalej \u201eUstawa\u201d). W zwi\u0105zku z tym SAR podtrzymuje zg\u0142oszony w pi\u015bmie z 31 stycznia 2020 roku wniosek o wydanie decyzji zobowi\u0105zuj\u0105cej, przewidzianej w art. 12 Ustawy. W przedmiocie szczeg\u00f3\u0142owej tre\u015bci zobowi\u0105za\u0144 wskazuj\u0119, \u017ce ich finalna propozycja zosta\u0142a zawarta w pi\u015bmie SAR z 27 maja 2020 roku.<\/p>\n
Z wyrazami szacunku. ”<\/p>\n