[ad_1]
\n<\/p>\n
Gdyby nadz\u00f3r lepiej wywi\u0105zywa\u0142 si\u0119 z obowi\u0105zk\u00f3w, Zarzuty Najwy\u017cszej Izby Kontroli wobec Komisji Nadzoru Finansowego dotycz\u0105 nie tylko zajmowania si\u0119 GetBackiem, ale tak\u017ce podmiotami, kt\u00f3re oferowa\u0142y i sprzedawa\u0142y jego obligacje. Kontrolerzy zauwa\u017caj\u0105 te\u017c, \u017ce nadz\u00f3r nie skupia\u0142 si\u0119 na tym, jak windykacyjna sp\u00f3\u0142ka zarz\u0105dza funduszami sekurytyzacyjnymi. Te znajdowa\u0142y si\u0119 w TFI wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z GetBackiem i do nich trafia\u0142y portfele wierzytelno\u015bci, kt\u00f3re sp\u00f3\u0142ka kupowa\u0142a od bank\u00f3w czy firm telekomunikacyjnych, by nast\u0119pnie odzyskiwa\u0107 przedawnione d\u0142ugi.<\/span><\/p>\n Kontrola obejmowa\u0142a okres od powstania sp\u00f3\u0142ki w 2012 r. do stycznia 2018 r., czyli trzy miesi\u0105ce przed wybuchem afery.<\/span><\/p>\n Gros zastrze\u017ce\u0144 wobec KNF dotyczy okresu, kiedy na jej czele sta\u0142 Marek Chrzanowski. W pa\u017adzierniku 2016 r. zosta\u0142 powo\u0142any na stanowisko i opu\u015bci\u0142 je w nies\u0142awie w <\/span>listopadzie 2018 r. po ujawnieniu przez \u201eGazet\u0119 Wyborcz\u0105\u201d nagrania jego spotkania z bankierem Leszkiem Czarneckim. Z rozmowy wynika\u0142o, \u017ce Chrzanowski chce, by g\u0142\u00f3wny akcjonariusz Getin Noble Banku i Idea Banku zatrudni\u0142 jego znajomego prawnika. Prokuratura postawi\u0142a mu zarzut przekroczenia uprawnie\u0144, po czym Chrzanowski trafi\u0142 na dwa miesi\u0105ce do aresztu. <\/span><\/p>\n W ci\u0105gu tych dw\u00f3ch lat, kiedy przewodnicz\u0105cym KNF by\u0142 Chrzanowski, by\u0142o kilka okazji, aby ukr\u00f3ci\u0107 oszuka\u0144czy proceder z udzia\u0142em wroc\u0142awskiego windykatora. \u201eZdaniem NIK, brak skuteczno\u015bci organu nadzoru by\u0142 spowodowany ograniczon\u0105 skal\u0105 dzia\u0142a\u0144 nadzorczych Urz\u0119du w ramach posiadanych uprawnie\u0144\u201d \u2013 czytamy w og\u00f3lnej ocenie KNF, kt\u00f3ra jest cz\u0119\u015bci\u0105 licz\u0105cego przesz\u0142o 70 stron wyst\u0105pienia pokontrolnego. <\/span><\/p>\n Ponad tydzie\u0144 temu g\u0142\u00f3wne wnioski z kontroli ujawni\u0142a \u201eGazeta Finansowa\u201d, stawiaj\u0105c tez\u0119, \u017ce ju\u017c w <\/span>2014 r. (wtedy nadzorowi szefowa\u0142 Andrzej Jakubiak powo\u0142any za kadencji PO-PSL) komisja mia\u0142a wiedz\u0119 o nieprawid\u0142owo\u015bciach i nic z tym nie robi\u0142a. Nie potwierdza jednak tego wynik kontroli, w kt\u00f3rym jest tylko jednozdaniowa wzmianka o tym, \u017ce \u201eju\u017c w opinii do sprawozdania finansowego za 2014 r. bieg\u0142y rewident zwraca\u0142 uwag\u0119 na niepewno\u015b\u0107 danych finansowych dotycz\u0105cych pakiet\u00f3w wierzytelno\u015bci grupy kapita\u0142owej GetBack\u201d. <\/span><\/p>\n Emisje publiczne uwiarygodni\u0142y sp\u00f3\u0142k\u0119 u inwestor\u00f3w nieprofesjonalnych \u2013 ci nie wiedzieli, \u017ce zatwierdzenie prospektu przez KNF niewiele znaczy <\/span><\/p>\n Najwi\u0119cej sygna\u0142\u00f3w ostrzegawczych nadz\u00f3r dosta\u0142 jednak w 2017 r. i to wtedy podejmowa\u0142 dzia\u0142ania, kt\u00f3re powinny ujawni\u0107 nielegaln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ki i instytucji, kt\u00f3re wpycha\u0142y klientom trefne obligacje windykatora.<\/span><\/p>\n Jednym z<\/span> moment\u00f3w, kiedy powinna si\u0119 nadzorowi zapali\u0107 lampka ostrzegawcza, by\u0142o pismo sygnalisty z ko\u0144ca 2017 r. wskazuj\u0105ce na nieprawid\u0142owo\u015bci w dzia\u0142aniu trzech sp\u00f3\u0142ek windykacyjnych. Opisywali\u015bmy te pisma w DGP. Jedn\u0105 ze sp\u00f3\u0142ek by\u0142 GetBack, ale kontrola w nim zacz\u0119\u0142a si\u0119 w lutym 2018 r. <\/span><\/p>\n \u201eJednak dopiero w kwietniu 2018 r., po zawieszeniu publicznego obrotu papierami warto\u015bciowymi (po wybuchu afery \u2013 red.), kontrolerzy zaj\u0119li si\u0119 istot\u0105 problemu opisanego w zawiadomieniu. W wyniku tych dzia\u0142a\u0144 ujawniono manipulacje danymi o <\/span>sytuacji finansowej sp\u00f3\u0142ki i du\u017c\u0105 skal\u0119 nieprawid\u0142owo\u015bci, w wyniku czego w kwietniu 2018 r. skierowano do organ\u00f3w \u015bcigania zawiadomienie o podejrzeniu pope\u0142nienia przest\u0119pstwa, kt\u00f3re uzupe\u0142niono 48 razy po wykryciu kolejnych narusze\u0144 prawa\u201d \u2013 ustali\u0142 NIK. <\/span><\/p>\n Zdaniem kontroler\u00f3w jeszcze przed anonimowym donosem na GetBack urz\u0119dnicy nadzoru mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 wy\u0142apania nieprawid\u0142owo\u015bci zwi\u0105zanych z naruszeniem obowi\u0105zk\u00f3w informacyjnych. Te za\u015b dla podmiot\u00f3w notowanych dla gie\u0142dzie s\u0105 okre\u015blone w przepisach. NIK zwraca uwag\u0119, \u017ce KNF powinien baczniej przyjrze\u0107 si\u0119 sprawozdaniu finansowemu windykatora za III kw. 2017 r. <\/span><\/p>\n \u201ePrzy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce dzia\u0142ania te mia\u0142yby dalsze konsekwencje prowadz\u0105ce do ca\u0142kowitego zaprzestania od listopada 2017 r. nabywania obligacji Sp\u00f3\u0142ki w ofercie publicznej i prywatnej, warto\u015b\u0107 emisji obligacji Sp\u00f3\u0142ki zosta\u0142aby ograniczona o ponad 660 mln z\u0142. Kwota ta stanowi\u0142aby ok. 20 proc. ca\u0142kowitej warto\u015bci obligacji wyemitowanych przez GetBack, przekraczaj\u0105cej 3,4 mld z\u0142\u201d \u2013 podkre\u015blaj\u0105 kontrolerzy.<\/span><\/p>\n Mo\u017cna wi\u0119c wnioskowa\u0107, \u017ce jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 inwestor\u00f3w nie ponios\u0142aby straty, gdyby od jesieni 2017 r. zakup papier\u00f3w GetBacku by\u0142 niemo\u017cliwy. <\/span><\/p>\n NIK zwraca tak\u017ce uwag\u0119, \u017ce sp\u00f3\u0142ka, oferuj\u0105c d\u0142ug w <\/span>emisjach publicznych, gdzie wymagane jest zatwierdzenie prospektu przez KNF, uwiarygodnia\u0142a si\u0119 w oczach inwestor\u00f3w indywidualnych. Do nich trafia\u0142y za\u015b emisje prywatne, kt\u00f3re nie s\u0105 przez nikogo nadzorowane. Kontrolerzy NIK zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce a\u017c 92 proc. sprzedanych obligacji odby\u0142o si\u0119 w takich emisjach. \u201eW UKNF nie by\u0142o praktyki, by przeprowadza\u0107 kontrol\u0119 podmiot\u00f3w podlegaj\u0105cych nadzorowi KNF w sytuacji, gdy \u2013 tak jak GetBack w 2017 r. \u2013 przeprowadza\u0142y ofert\u0119 publiczn\u0105 papier\u00f3w warto\u015bciowych\u201d \u2013 pisze NIK.<\/span><\/p>\n Zgodnie z przepisami nadz\u00f3r zajmuje si\u0119 tylko sprawdzeniem, czy prospekt jest prawid\u0142owy pod wzgl\u0119dem formalnym. Nie bada kondycji finansowej sp\u00f3\u0142ki, jej modelu biznesowego czy sprawozda\u0144. Emisje publiczne, cho\u0107 w niewielkiej skali, uwiarygodni\u0142y sp\u00f3\u0142k\u0119 u inwestor\u00f3w nieprofesjonalnych \u2013 ci zapewne nie wiedzieli, \u017ce zatwierdzenie prospektu przez nadz\u00f3r niewiele znaczy, a ju\u017c na pewno nie zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwa ich inwestycji.<\/span><\/p>\n Kolejny problem, na kt\u00f3ry zwr\u00f3cili uwag\u0119 kontrolerzy, to dystrybucja trefnych obligacji windykatora i<\/span> m.in. rola, jak\u0105 odgrywa\u0142 Idea Bank. Temu podmiotowi NIK po\u015bwi\u0119ca najwi\u0119cej miejsca, bo kontrolowana przez Leszka Czarneckiego instytucja nie mia\u0142a zezwole\u0144, by sprzedawa\u0107 obligacje. KNF ustali\u0142a to w ramach kontroli, kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142a po wybuchu afery. W DGP opisywali\u015bmy jako pierwsi wnioski z tej kontroli w listopadzie 2018 r. Zdaniem NIK szansa, aby wykry\u0107 ten proceder, by\u0142a wcze\u015bniej.<\/span><\/p>\n Prokuratura wci\u0105\u017c tropi nieprawid\u0142owo\u015bci <\/span><\/p>\n Afera z udzia\u0142em wroc\u0142awskiej sp\u00f3\u0142ki windykacyjnej to najwi\u0119kszy skandal na polskim rynku kapita\u0142owym. Od jej wybuchu w kwietniu ub.r. prawie 50 os\u00f3b us\u0142ysza\u0142o zarzuty. \u015aledczy z Prokuratury Regionalnej w Warszawie zabezpieczyli ponad 330 mln z\u0142 na poczet przysz\u0142ych kar. Wielu podejrzanych trafi\u0142o decyzj\u0105 s\u0105du do aresztu. W tym by\u0142y prezes GetBacku Konrad K., kt\u00f3remu pod koniec kwietnia przed\u0142u\u017cono areszt o kolejne trzy miesi\u0105ce. W sumie sp\u0119dzi wi\u0119c w nim rok. Z naszych ustale\u0144 wynika, \u017ce ma ju\u017c co najmniej kilkana\u015bcie zarzut\u00f3w. Do cz\u0119\u015bci si\u0119 przyzna\u0142 i sk\u0142ada obszerne wyja\u015bnienia. W tym takie, kt\u00f3re obci\u0105\u017caj\u0105 inne osoby. Razem z nim status podejrzanych ma wi\u0119kszo\u015b\u0107 by\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du i dyrektor\u00f3w sp\u00f3\u0142ki. Zarzuty s\u0105 ci\u0119\u017ckiego kalibru, a <\/span>grozi za nie nawet 10 lat pozbawienia wolno\u015bci. <\/span><\/p>\n W toku ustale\u0144 prokuratury i urz\u0119dnik\u00f3w KNF uda\u0142o si\u0119 pokaza\u0107, jak ze sp\u00f3\u0142ki wyprowadzano pieni\u0105dze, fa\u0142szowano sprawozdania finansowe, oszukiwano inwestor\u00f3w. W proceder ten zdaniem \u015bledczych by\u0142y zamieszane r\u00f3wnie\u017c inne instytucje finansowe, w du\u017cej mierze towarzystwa funduszy inwestycyjnych i banki. Z zarzutami do aresztu trafi\u0142 m.in. jeden z najbardziej znanych inwestor\u00f3w gie\u0142dowych Piotr Osiecki, tw\u00f3rca, g\u0142\u00f3wny akcjonariusz i wieloletni prezes Altus TFI. Nie przyznaje si\u0119 do zarzucanych mu czyn\u00f3w, a zdaniem prokuratury mi\u0119dzy pa\u017adziernikiem 2016 r. a <\/span>pocz\u0105tkiem sierpnia 2017 r. mia\u0142 przyczyni\u0107 si\u0119 do tego, \u017ce GetBack straci\u0142 ponad 160 mln z\u0142 w zwi\u0105zku z zakupem konkurencyjnej sp\u00f3\u0142ki windykacyjnej EGB Investment za ponad 207 mln z\u0142 od funduszy zarz\u0105dzanych przez Altusa. Wed\u0142ug \u015bledczych warto\u015b\u0107 EGB nie przekracza\u0142a 47 mln z\u0142, a m\u0119\u017cczy\u017ani (razem z Osieckim zarzuty ma Jakub Ryba, by\u0142y wiceprezes TFI), sprzedaj\u0105c j\u0105, mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107 faktycznej ni\u017cszej warto\u015bci firmy. Do tego jeszcze mieli dzia\u0142a\u0107 wsp\u00f3lnie z innymi osobami, m.in. z Konradem K., dla osi\u0105gni\u0119cia korzy\u015bci maj\u0105tkowej. To najwi\u0119ksza szkoda maj\u0105tkowa, jak\u0105 zdaniem \u015bledczych wyrz\u0105dzono GetBackowi. Ca\u0142a afera mocno uderzy\u0142a w gie\u0142d\u0119, doprowadzi\u0142a do masowego odp\u0142ywu \u015brodk\u00f3w z funduszy inwestycyjnych i sk\u0142oni\u0142a polityk\u00f3w do dzia\u0142a\u0144 wzmacniaj\u0105cych nadz\u00f3r.<\/span> \u00a9\u2117<\/b><\/span><\/p>\n Wiele z zarzut\u00f3w, kt\u00f3re urz\u0119dnikom KNF stawia NIK, by\u0142o ju\u017c przedmiotem publicznej debaty. Formu\u0142owali je politycy opozycji, eksperci, a po\u015brednio nawet wsp\u00f3\u0142pracownicy premiera Morawieckiego. To oni doprowadzili do zmian w funkcjonowaniu nadzoru finansowego, co by\u0142o pok\u0142osiem afery GetBacku i mia\u0142o w <\/span>przysz\u0142o\u015bci zapobiec podobnym skandalom. <\/span><\/p>\n Komisja stworzy\u0142a nawet co\u015b na kszta\u0142t bia\u0142ej ksi\u0119gi, kt\u00f3ra trafi\u0142a w po\u0142owie lutego tego roku na biurka pos\u0142\u00f3w z Komisji Finans\u00f3w Publicznych. W 40-stronicowym dokumencie, kt\u00f3ry opisali\u015bmy kilka miesi\u0119cy temu, nadz\u00f3r broni si\u0119 m.in. przed tym, \u017ce zlekcewa\u017cy\u0142 zawiadomienie sygnalisty, t\u0142umaczy, jaka jest jego rola nadzorcza, je\u015bli chodzi o takie podmioty jak GetBack: jest znacznie bardziej ograniczona w stosunku do tego, co urz\u0105d robi w bankach, u ubezpieczycieli, w domach maklerskich czy funduszach inwestycyjnych, i koncentruje si\u0119 na tym, jak sp\u00f3\u0142ka wywi\u0105zuje si\u0119 z<\/span> obowi\u0105zk\u00f3w informacyjnych.<\/span><\/p>\n Kontrolerzy NIK zwracaj\u0105 jednak uwag\u0119, \u017ce nawet w podmiotach \u015bci\u015ble nadzorowanych KNF nie wychwyci\u0142a nieprawid\u0142owo\u015bci, a najdobitniej pokazuj\u0105cym to przyk\u0142adem jest Idea Bank.<\/span><\/p>\n \u201eUKNF, posiadaj\u0105c dane dotycz\u0105ce istotnego wzrostu w planie finansowym przychod\u00f3w z op\u0142at i prowizji w Idea Banku (o 17 proc. w stosunku do roku poprzedniego) oraz udzia\u0142u tej pozycji w generowaniu wyniku finansowego odbiegaj\u0105cego od udzia\u0142u w<\/span> innych bankach, nie obj\u0105\u0142 tej kwestii badaniem w inspekcji, kt\u00f3ra zosta\u0142a rozpocz\u0119ta w listopadzie 2017 r. Przychody te bank osi\u0105ga\u0142 w istotnym stopniu z tytu\u0142u po\u015brednictwa w sprzeda\u017cy obligacji GetBacku. Sprawowany nadz\u00f3r w tym okresie by\u0142 nieskuteczny, gdy\u017c nie pozwoli\u0142 na wykrycie w\u00f3wczas faktu, \u017ce Idea Bank wykonywa\u0142 te dzia\u0142ania nielegalnie, nie posiadaj\u0105c zezwolenia na pe\u0142nienie funkcji agenta firmy inwestycyjnej\u201d \u2013 czytamy w wyst\u0105pieniu NIK.<\/span><\/p>\n Sprawy te wysz\u0142y na jaw dopiero po tym, jak KNF wesz\u0142a do banku Leszka Czarneckiego z kolejn\u0105 kontrol\u0105 ju\u017c po wybuchu afery. Jej pok\u0142osiem, ale tak\u017ce dzia\u0142a\u0144 prokuratury i kierowanych do niej zawiadomie\u0144 przez sam bank, jest to, \u017ce zarzuty us\u0142ysza\u0142o dw\u00f3ch by\u0142ych prezes\u00f3w Idea Banku, cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142ych ju\u017c cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du i<\/span> dyrektor\u00f3w, a nawet szeregowi pracownicy, kt\u00f3rzy wciskali klientom obligacje jako bezpieczn\u0105 alternatyw\u0119 dla lokat. <\/span><\/p>\n Prokuratura za\u015b pokusi\u0142a si\u0119 o z\u0142o\u017cenie pierwszych pozw\u00f3w cywilnych przeciwko bankowi, \u017ceby pom\u00f3c obligatariuszom odzyska\u0107 zainwestowane \u015brodki.<\/span><\/p>\n Kontrolerzy doceniaj\u0105 dzia\u0142anie nadzoru po tym, jak problemy windykatora sta\u0142y si\u0119 ju\u017c wszystkim znane. \u201eDu\u017ce zaanga\u017cowanie Urz\u0119du w dzia\u0142ania nadzorcze pozwoli\u0142o na zidentyfikowanie narusze\u0144 prawa przez GetBack, podmioty rynku finansowego zobowi\u0105zane do nadzorowania Sp\u00f3\u0142ki oraz oferuj\u0105ce i sprzedaj\u0105ce jej papiery warto\u015bciowe. Wyniki tych dzia\u0142a\u0144 b\u0119d\u0105 mia\u0142y istotne znaczenie w egzekwowaniu odpowiedzialno\u015bci tych podmiot\u00f3w i os\u00f3b dzia\u0142aj\u0105cych w ich imieniu za stwierdzone nieprawid\u0142owo\u015bci (…)\u201d \u2013 czytamy w dokumencie. Tutaj tak\u017ce kontrolerzy dopatrzyli si\u0119 nieprawid\u0142owo\u015bci. <\/span><\/p>\n \u2013 Urz\u0105d KNF nie zamierza komentowa\u0107 materia\u0142\u00f3w pochodz\u0105cych z niezidentyfikowanego \u017ar\u00f3d\u0142a, nieautoryzowanych przez instytucj\u0119, kt\u00f3rej autorstwo jest im przypisywane \u2013 m\u00f3wi DGP Jacek Barszczewski, rzecznik prasowy komisji. Dokument, kt\u00f3ry opisujemy, nie budzi jednak \u017cadnych zastrze\u017ce\u0144 co do autentyczno\u015bci. Jest to wersja, kt\u00f3ra trafi\u0142a do KNF, ale nie zawiera jeszcze odniesienia urz\u0119du do uwag, kt\u00f3re kilkana\u015bcie dni temu nadz\u00f3r zg\u0142osi\u0142. Ostateczna wersja, kt\u00f3r\u0105 NIK zamierza opublikowa\u0107 najwcze\u015bniej pod koniec pa\u017adziernika, b\u0119dzie si\u0119 pewnie r\u00f3\u017cni\u0142a od tej, kt\u00f3r\u0105 opisujemy.<\/span><\/p>\n \u2013 Nawet je\u015bli kolegium NIK odrzuci uwagi komisji, to pewnie przychyli si\u0119 do tego, \u017ceby nie ujawnia\u0107 informacji obj\u0119tych tajemnic\u0105 zawodow\u0105 \u2013 m\u00f3wi nam osoba znaj\u0105ca szczeg\u00f3\u0142y dokumentu.<\/span><\/p>\n W<\/span> wyst\u0105pieniu pokontrolnym jest bowiem du\u017co informacji o post\u0119powaniach administracyjnych, inspekcjach w konkretnych bankach, domach maklerskich czy TFI. Rzecznik prasowy KNF liczy, \u017ce kontrolerzy z uwag si\u0119 wycofaj\u0105.<\/span><\/p>\n \u2013 Z do\u015bwiadczenia UKNF wynika, \u017ce wyst\u0105pienia pokontrolne NIK odbiegaj\u0105 znacz\u0105co od pierwotnych projekt\u00f3w z uwagi na wnoszone w toku post\u0119powania <\/span>przez podmiot kontrolowany umotywowane zastrze\u017cenia \u2013 m\u00f3wi DGP.\u00a0<\/span><\/p>\n<\/div>\n
\nstraty inwestor\u00f3w by\u0142yby mniejsze \u2013 ocenia NIK. I wskazuje, \u017ce Komisja
\nNadzoru Finansowego mia\u0142a wiele okazji na wykrycie oszustw.<\/span> Uda\u0142o nam si\u0119 dotrze\u0107 do wyst\u0105pienia
\npokontrolnego NIK, kt\u00f3ra sprawdza\u0142a, jakie dzia\u0142ania podejmowa\u0142a KNF
\nwobec notowanej na gie\u0142dzie sp\u00f3\u0142ki GetBack. W kwietniu ubieg\u0142ego roku
\nwindykator przesta\u0142 sp\u0142aca\u0107 obligacje, zostawi\u0142 na lodzie prawie 10 tys.
\nich nabywc\u00f3w i kilka tysi\u0119cy akcjonariuszy. \u201eKNF i jej urz\u0105d nie
\nwykry\u0142y na odpowiednio wczesnym etapie nieprawid\u0142owo\u015bci (…),
\npolegaj\u0105cych w szczeg\u00f3lno\u015bci na wykonywaniu operacji i prezentacji ich
\nwynik\u00f3w w spos\u00f3b fa\u0142szywie przedstawiaj\u0105cy wyniki grupy kapita\u0142owej
\nGetBack\u201d \u2013 to g\u0142\u00f3wna konkluzja z kontroli. Z naszych informacji wynika, \u017ce tak\u017ce Prokuratura Regionalna w Warszawie sprawdza, czy urz\u0119dnicy dope\u0142nili obowi\u0105zk\u00f3w.<\/span><\/p>\nPrzegapione okazje<\/span><\/h3>\n
Nadz\u00f3r si\u0119 broni<\/span><\/h3>\n
Dobre s\u0142owo od NIK<\/span><\/h3>\n